دکتر افشین دلشاد روز یکشنبه 14 دی ماه 1404 در گفت و گو با وبدا؛ با اشاره به پوشش مناسب این برنامه در جمعیت تحت پوشش اظهار کرد: در حال حاضر خدمت غربالگری کم‌کاری تیروئید نوزادان در جمعیت تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی از طریق ۵۱ مرکز خدمات جامع سلامت شهری و روستایی و ۲ بیمارستان به مردم ارائه می‌شود.

 

وی افزود: در سال ۱۴۰۳ از مجموع ۱۱ هزار و ۵۴۷ نوزاد غربالگری‌شده، تعداد ۱۰۷ نوزاد مبتلا به کم‌کاری تیروئید شناسایی شدند و در شش‌ماهه اول سال ۱۴۰۴ نیز از میان ۵ هزار و ۱۵۸ نوزاد غربالگری‌شده، ۴۴ نوزاد مبتلا تشخیص داده شدند که پس از تشخیص نهایی، همگی تحت درمان قرار گرفتند.

 

معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی با بیان اینکه کم‌کاری تیروئید نوزادان به هر علت ناشی از کمبود هورمون تیروکسین در بدن نوزاد ایجاد می‌شود، گفت: این بیماری در بدو تولد معمولاً علامت مشخصی ندارد و بهترین و مطمئن‌ترین راه شناسایی بیماران، انجام غربالگری نوزادان است.

 

وی با تأکید بر اهمیت تشخیص زودهنگام این بیماری تصریح کرد: اگر بیماری به‌موقع تشخیص داده نشود یا درمان دیر آغاز شود و یا کنترل مناسبی نداشته باشد، نوزاد دچار عقب‌ماندگی ذهنی می‌شود که عارضه‌ای جدی و غیرقابل برگشت است.

 

دکتر دلشاد با اشاره به انواع این بیماری توضیح داد: کم‌کاری تیروئید نوزادان می‌تواند به دو صورت دایمی و گذرا بروز کند. در نوع گذرا، نوزاد ممکن است از حدود دو هفته تا سه سال یا حتی بیشتر نیاز به درمان داشته باشد و پس از آن با شروع به کار طبیعی تیروئید، درمان قطع می‌شود. اما در نوع دایمی، بیمار باید تا پایان عمر قرص لووتیروکسین مصرف کند و قطع دارو به هیچ عنوان مجاز نیست، هرچند دوز آن بر اساس آزمایش‌های هورمونی ممکن است تغییر کند.

 

وی کمبود ید، ازدواج‌های فامیلی، ابتلای مادر به بیماری‌هایی مانند مشکلات تیروئید، دیابت و فشارخون بالا در دوران بارداری، پره‌اکلامپسی، افزایش ید در بدن، مصرف بتادین برای ضدعفونی در دوران بارداری، زایمان یا ناف نوزاد، مصرف برخی داروهای حاوی ید مانند شربت‌های اکسپکتورانت و مصرف بعضی داروها توسط مادر را از جمله علل بروز کم‌کاری تیروئید نوزادان عنوان کرد.

 

معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی خاطرنشان کرد: نوزادان مبتلا در بدو تولد معمولاً بدون علامت هستند و علائم بیماری به‌تدریج ظاهر می‌شود، در حالی که عدم تشخیص به‌موقع می‌تواند منجر به عوارض جدی مانند عقب‌ماندگی ذهنی، کوتاهی قد و کم‌شنوایی شود.

 

وی با تأکید بر نقش کلیدی غربالگری گفت: به دلیل نداشتن علائم مشخص در روزهای اول تولد، انجام غربالگری در سنین ۳ تا ۵ روزگی اهمیت بسیار زیادی دارد و تنها راه تشخیص به‌موقع بیماری و پیشگیری از عوارض آن است.

 

دکتر دلشاد با تشریح روند انجام غربالگری بیان کرد: در این روش، نمونه خون از پاشنه پای نوزاد در روزهای سوم تا پنجم تولد روی برگه گاتری در مراکز منتخب اخذ می‌شود و نمونه‌ها در همان روز و از مناطق دوردست استان حداکثر ظرف کمتر از ۴۸ ساعت به آزمایشگاه رفرنس معاونت بهداشت ارسال می‌شود تا فرآیند تشخیص و درمان بدون اتلاف زمان انجام شود.