توضیحات عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی درباره آسم و آلرژی؛
چرا آسم و آلرژی در فصل سرما تشدید میشود؟
دکتر سیداحمد وثوقیمطلق، عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی، متخصص آسم و آلرژی و رئیس بیمارستان امام رضا(ع) بجنورد، در برنامه «ایران سلامت» و در جریان اجرای طرح ملی «ایران جان» با تشریح دلایل افزایش و تشدید علائم آسم و آلرژی در فصل سرما، بر ضرورت تشخیص صحیح بیماریهای آلرژیک از عفونتهای تنفسی، پرهیز از عوامل محرک، کنترل محیط زندگی و تداوم درمان بیماران مبتلا به آسم تأکید کرد.
به گزارش وبدا، دکتر وثوقیمطلق با اشاره به اینکه بیماریهای آلرژیک محدود به فصل خاصی نیستند و با توجه به تغییرات اقلیمی در تمام فصول سال بروز میکنند، اظهار کرد: در فصل زمستان چهار عامل اصلی میتوانند موجب تشدید علائم آسم و آلرژی شوند.
وی سرما و هوای سرد را نخستین عامل تحریککننده آسم دانست و افزود: عفونتهای ویروسی تنفسی در فصل سرما شیوع بیشتری دارند و میتوانند علائم آسم و آلرژی را تشدید کنند. به همین دلیل توصیه میشود بهویژه افراد مبتلا به آسم، واکسیناسیون آنفلوانزا را با نظر پزشک جدی بگیرند.
این متخصص آسم و آلرژی، افزایش آلایندههای محیطی ناشی از استفاده از وسایل گرمایشی و همچنین افزایش مواجهه با آلرژنهای داخل ساختمان را از دیگر عوامل مؤثر در تشدید بیماری برشمرد و گفت: حدود ۸۰ تا ۹۰ درصد زمان افراد در فضاهای بسته مانند خانه و محیط کار سپری میشود. بنابراین توجه به کیفیت هوای داخل ساختمان اهمیت زیادی دارد.
دکتر وثوقیمطلق با اشاره به آلرژنهای محیط خانه، از حیوانات خانگی، سوسک، قارچها و مایتهای موجود در بالش و تشک بهعنوان برخی از عوامل حساسیتزا نام برد و افزود: مایتها با چشم غیرمسلح دیده نمیشوند، اما میتوانند از عوامل مهم بروز علائم آلرژیک باشند.
وی با تأکید بر ضرورت اصلاح شرایط محیط زندگی، تصریح کرد: خانه سالم صرفاً خانهای عاری از گردوغبار نیست. بلکه باید رطوبت متعادل، تهویه مناسب و هوای پاک داشته باشد و از استعمال دخانیات در آن جلوگیری شود. استعمال دخانیات در بالکن نیز مانع از انتقال دود به فضای داخل خانه نمیشود و نمیتوان آن را راهکاری برای پیشگیری از آسیبهای ناشی از دود دانست.
سیستم ایمنی قوی یا متعادل؛ کدام مهمتر است؟
رئیس بیمارستان امام رضا(ع) بجنورد در پاسخ به پرسشی درباره تقویت سیستم ایمنی گفت: سیستم ایمنی را نباید صرفاً از یک بُعد تعریف کرد. آنچه اهمیت دارد، توانمندی و تعادل این سیستم است. سیستم ایمنی باید بتواند در برابر عوامل بیماریزا از بدن دفاع کند و در عین حال نسبت به مواد بیضرر و آلرژنها واکنش بیش از حد نشان ندهد.
وی افزود: هدف، داشتن سیستم ایمنی متعادل و کارآمد است. زیرا فعالیت بیش از حد و نامتعادل سیستم ایمنی نیز میتواند زمینهساز بیماریهای خودایمنی شود.
آسم در دوران بارداری؛ قطع خودسرانه دارو ممنوع
این متخصص آسم و آلرژی در پاسخ به پرسشی درباره خطرات آسم در دوران بارداری و امکان استفاده از اسپریهای تنفسی اظهار کرد: در دوران بارداری ممکن است وضعیت آسم در یکسوم بیماران تغییری نکند، در یکسوم تشدید شود و در یکسوم دیگر بهبود یابد.
وی تأکید کرد: مادران باردار مبتلا به آسم باید درمان خود را در طول بارداری با نظر پزشک ادامه دهند. داروهای مؤثر و مناسبی برای کنترل آسم در این دوران وجود دارد که مطالعات متعددی درباره ایمنی مصرف آنها انجام شده است.
دکتر وثوقیمطلق هشدار داد: آسم کنترلنشده در دوران بارداری میتواند بر سلامت جنین، وزن هنگام تولد و احتمال زایمان زودرس تأثیر منفی بگذارد. بنابراین قطع خودسرانه داروهای استنشاقی به دلیل بارداری اقدام درستی نیست.
ماسک بهتنهایی برای پیشگیری از آلرژی کافی نیست
وی در پاسخ به پرسشی درباره تأثیر ماسک در جلوگیری از بروز علائم آلرژی گفت: ماسکها در جلوگیری از ورود برخی ذرات مؤثرند، اما همه عوامل حساسیتزا را فیلتر نمیکنند. حتی ماسکهای N95 نیز قادر به جلوگیری از ورود تمام آلرژنها نیستند.
این عضو هیئت علمی دانشگاه افزود: نخستین اقدام، شناسایی و دوری از عامل تحریککننده است و در مواردی که شرایط بیمار ایجاب کند، میتوان از روشهای درمانی تخصصی مانند ایمونوتراپی برای کاهش حساسیت به آلرژن مشخص استفاده کرد.
افراد مبتلا به آسم میتوانند ورزش حرفهای انجام دهند
دکتر وثوقیمطلق در پاسخ به نگرانی یکی از مخاطبان درباره ورزش کردن با وجود ابتلا به آسم، اظهار کرد: ابتلا به آسم به معنای محرومیت از ورزش نیست. حتی برخی ورزشکاران حرفهای و قهرمانان ورزشی نیز مبتلا به آسم هستند.
وی ادامه داد: ورزش منظم و اصولی برای سلامت عمومی بدن مفید است و افراد مبتلا به آسم نیز در صورت کنترل بیماری، رعایت اصول درمانی و انجام فعالیت بدنی متناسب با شرایط خود میتوانند حتی در سطح حرفهای و قهرمانی ورزش کنند.
عطر و ادکلن و بوهای تند؛ از محرکهای حملات آسم
این متخصص آسم و آلرژی با اشاره به نقش عوامل محرک در تشدید علائم بیماری گفت: بوهای تند، عطر و ادکلن، گردوغبار و برخی مواد شیمیایی میتوانند موجب تحریک راههای هوایی و بروز علائم آسم شوند. بنابراین افراد حساس باید تا حد امکان از مواجهه با این عوامل پرهیز کنند.
وی درباره سرفههای شبانه کودکان نیز توضیح داد: سرفه شبانه که گاهی موجب بیدار شدن کودک از خواب میشود، میتواند یکی از علائم آسم باشد و لازم است در صورت تکرار و تداوم، از سوی پزشک بررسی شود.
دکتر وثوقیمطلق با بیان اینکه سرفه بهخودیخود یک علامت است و نه یک بیماری مستقل، افزود: سرفه در افراد سالم نیز ممکن است رخ دهد، اما اگر سرفه آزاردهنده باشد و در خواب یا فعالیتهای روزمره اختلال ایجاد کند، مراجعه به پزشک ضروری است.
چگونه سرماخوردگی را از علائم آلرژی و آسم تشخیص دهیم؟
وی با اشاره به اینکه عفونتهای ویروسی، بهویژه سرماخوردگی، از محرکهای مهم تشدید آسم هستند، بر ضرورت افتراق بیماریهای ویروسی از عفونتهای باکتریایی تأکید کرد و گفت: مصرف آنتیبیوتیک در کشور ما چندین برابر میانگین جهانی است. در حالی که بسیاری از بیماریهای تنفسی منشأ ویروسی دارند و به آنتیبیوتیک نیاز ندارند.
این متخصص تصریح کرد: علائم بیماریهای آلرژیک معمولاً طولانیمدت و مزمن هستند و اغلب با یک عامل محرک ارتباط دارند. همچنین ممکن است با فعالیت بدنی، خندیدن و مواجهه با دود تشدید شوند. تشخیص صحیح علت علائم، از مصرف غیرضروری آنتیبیوتیک جلوگیری میکند.
واکسن آنفلوانزا برای بیماران مبتلا به آسم اهمیت ویژه دارد
دکتر وثوقیمطلق در پاسخ به پرسشی درباره واکسنهای آنفلوانزای موجود در بازار اظهار کرد: واکسنهایی که مجوزهای لازم را دریافت کرده و از مسیرهای رسمی وارد بازار دارویی میشوند، از نظر کیفی بررسی میشوند؛ با این حال، انتخاب نوع واکسن و گروه سنی مجاز برای تزریق باید مطابق دستورالعمل همان فرآورده و با نظر پزشک انجام شود.
وی با تأکید بر اهمیت واکسیناسیون در بیماران مبتلا به آسم افزود: واکسن آنفلوانزا درمانکننده آسم نیست؛ زیرا آسم یک بیماری التهابی راههای هوایی است، اما واکسن میتواند با پیشگیری از ابتلا به آنفلوانزا، خطر تشدید بیماری و عوارض ناشی از عفونت را کاهش دهد.
بخار آب؛ راهکار درمان آسم نیست
این متخصص آسم و آلرژی درباره استفاده از دستگاههای بخور نیز هشدار داد: استفاده مکرر و غیراصولی از بخور میتواند شرایط مناسبی برای رشد قارچها و کپکها فراهم کند و به همین دلیل نباید آن را بهعنوان روش درمان آسم در نظر گرفت.
وی در پاسخ به فردی که هنگام نظافت منزل دچار عطسه، سرفه و تنگی نفس میشود، احتمال مواجهه با گردوغبار و آلرژنهای داخل خانه را مطرح کرد و گفت: برای شناسایی عامل حساسیت میتوان از آزمایشهای پوستی آلرژی استفاده کرد تا علت دقیق حساسیت مشخص شود.
محدودیت غذایی در بیماران آلرژیک باید هدفمند باشد
دکتر وثوقیمطلق در بخش دیگری از این برنامه درباره تغذیه افراد مبتلا به آلرژی گفت: گاهی بیش از حد لازم برای بیماران محدودیت غذایی ایجاد میکنیم؛ در حالی که اصل بر این است که افراد تنها در صورت اثبات حساسیت به یک ماده غذایی، از مصرف آن پرهیز کنند.
وی با اشاره به اهمیت دریافت مواد مغذی مورد نیاز بدن افزود: میوههای فصل، مغزها و مواد غذایی حاوی ویتامین C و روی میتوانند در تأمین مواد مغذی مورد نیاز بدن نقش داشته باشند و نباید بدون دلیل، گروهی از مواد غذایی از برنامه تغذیه افراد حذف شود.
این متخصص بر اهمیت تشخیص بهموقع، کنترل عوامل محیطی، رعایت اصول درمانی و پرهیز از مصرف خودسرانه دارو تأکید کرد و یادآور شد که مدیریت صحیح آسم و آلرژی میتواند به بیماران کمک کند زندگی و فعالیتهای روزمره خود را با کیفیت مطلوب ادامه دهند.
نظر دهید