توصیه متخصص پوست، مو و زیبایی دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی درباره تزریق بوتاکس و فیلر:
زیبایی بدون ارزیابی پزشکی میتواند عوارض جدی داشته باشد
دکتر مهسا خان زاده، متخصص پوست، مو و زیبایی در دانشگاه علوم پزشکی، با اشاره به افزایش گرایش افراد به اقدامات زیبایی مانند تزریق بوتاکس و فیلر گفت: این روشها اگر با تشخیص درست، انتخاب بیمار مناسب، استفاده از مواد معتبر و توسط پزشک آموزشدیده انجام شوند، معمولاً ایمن هستند. اما تزریق بیرویه، تکرارهای زودهنگام و مراجعه به افراد فاقد صلاحیت میتواند عوارضی از مشکلات ساده پوستی تا عوارض جدی و گاه ماندگار ایجاد کند.
دکتر خان زاده در گفتوگو با وبدا؛ درباره افزایش تمایل افراد به تزریق بوتاکس، ژل و سایر اقدامات زیبایی اظهار کرد: اولین نکته این است که هیچ اقدام زیبایی را نمیتوان برای همه افراد مناسب دانست. تصمیم برای تزریق باید بر اساس سن، وضعیت پوست، فرم صورت، بیماریهای زمینهای، داروهای مصرفی، سابقه حساسیت و مهمتر از همه، انتظار واقعی فرد از درمان گرفته شود.
بوتاکس و فیلر چه تفاوتی دارند؟
وی با بیان اینکه بوتاکس و فیلر دو روش کاملاً متفاوت هستند، افزود: بوتاکس یا سم بوتولینوم با کاهش موقت فعالیت برخی عضلات، بیشتر برای خطوطی استفاده میشود که بر اثر حرکت عضلات ایجاد میشوند. مانند خطوط اخم، خطوط پیشانی و خطوط کنار چشم. در مقابل، فیلر یا پرکننده پوستی برای جبران کاهش حجم، اصلاح برخی فرورفتگیها، بهبود فرم لب، گونه، چانه یا بعضی چینهای صورت به کار میرود.
این متخصص پوست، مو و زیبایی ادامه داد: بنابراین هر خط یا چروکی، کاندید تزریق بوتاکس نیست و هر فرورفتگی یا عدم تقارن نیز الزاماً به فیلر نیاز ندارد. گاهی مراقبت صحیح از پوست، درمان بیماری زمینهای، استفاده از ضدآفتاب، داروهای موضعی یا روشهای غیرتزریقی میتواند انتخاب مناسبتری باشد.چه افرادی کاندید مناسب تزریق هستند؟
دکتر خان زاده گفت: فردی که از سلامت عمومی مناسبی برخوردار است، انتظار واقعبینانه دارد، از نتیجه درمان آگاه است و برای اصلاح یک مشکل مشخص مراجعه میکند، میتواند پس از معاینه پزشک، کاندید مناسبی برای تزریق باشد. هدف از تزریق نباید تغییر افراطی چهره یا شبیهکردن صورت به الگوهای فضای مجازی باشد.
وی درباره سن مناسب برای تزریق اظهار کرد: برای اقدامات زیبایی، معمولاً افراد بزرگسال و پس از تکامل نسبی ساختار چهره بررسی میشوند. بوتاکس زیبایی در کودکان و نوجوانان جایگاهی ندارد، مگر در موارد درمانی خاص که تشخیص و ضرورت آن بر عهده پزشک متخصص است. درباره فیلر نیز تزریق در سنین پایین، صرفاً به دلیل مد، فشار اجتماعی یا الگوبرداری از چهره افراد مشهور، توصیه نمیشود.
این متخصص افزود: سن بهتنهایی معیار تصمیمگیری نیست. ممکن است فردی در سن پایینتر به دلیل خطوط حرکتی واضح، پس از ارزیابی پزشک کاندید درمان باشد و فردی در سن بالاتر نیز به علت بیماری، داروهای مصرفی یا انتظارات غیرواقعبینانه، گزینه مناسبی نباشد.
چه کسانی نباید بدون بررسی پزشکی تزریق کنند؟
دکتر خان زاده تأکید کرد: افراد دارای عفونت یا التهاب فعال پوستی در محل تزریق، سابقه حساسیت شدید به ماده تزریقی، برخی بیماریهای عصبی ـ عضلانی، اختلالات انعقادی یا مصرف داروهای رقیقکننده خون باید پیش از هر اقدامی حتماً پزشک را در جریان قرار دهند.
وی افزود: بارداری و شیردهی نیز از شرایطی است که انجام تزریقهای زیبایی معمولاً به تعویق میافتد. زیرا در این دورهها ضرورت زیبایی با ریسک احتمالی درمان قابل مقایسه نیست. همچنین افرادی که تبخال مکرر دارند، بیماریهای خودایمنی، بیماریهای مهم زمینهای، سابقه تزریقهای متعدد یا فیلرهای ناشناخته دارند، باید حتماً پیش از درمان ارزیابی شوند.
این متخصص پوست، مو و زیبایی خاطرنشان کرد: تمام داروها و مکملها، از جمله آسپرین، وارفارین، برخی داروهای ضدالتهاب، ویتامین E و فرآوردههای گیاهی نیز باید به پزشک اعلام شود. قطع خودسرانه داروهای ضروری بههیچوجه قابل قبول نیست و تصمیم درباره ادامه یا توقف دارو فقط باید با نظر پزشک انجام شود.
عوارض شایع بوتاکس چیست؟
دکتر خان زاده با اشاره به اینکه هیچ روش پزشکی کاملاً بدون عارضه نیست، گفت: پس از تزریق بوتاکس ممکن است درد خفیف، قرمزی، تورم، حساسیت یا کبودی در محل تزریق ایجاد شود که معمولاً موقت است. سردرد، احساس سنگینی در پیشانی، عدم تقارن موقت ابروها، افتادگی پلک یا افتادگی ابرو نیز از عوارض احتمالی هستند.وی ادامه داد: در صورتی که تزریق در محل نامناسب، با دوز نامتناسب یا توسط فرد کمتجربه انجام شود، احتمال بروز چهره غیرطبیعی، بیحالی بیش از حد عضلات، اختلال موقت در حالت چهره و عدم تقارن بیشتر میشود. بیشتر این عوارض با گذشت زمان برطرف میشوند، اما ممکن است چند هفته تا چند ماه ادامه داشته باشند.
او درباره عوارض بسیار نادر اما مهم بوتاکس گفت: در موارد نادر، اثر سم ممکن است فراتر از محل تزریق گسترش پیدا کند و علائمی مانند ضعف عمومی، دوبینی، اختلال تکلم، دشواری بلع یا مشکلات تنفسی ایجاد شود. بروز این علائم نیازمند مراجعه فوری به مرکز درمانی است.
فیلر چه عوارضی دارد؟
دکتر خان زاده درخصوص تزریق فیلر اظهار کرد: کبودی، قرمزی، درد، تورم، خارش و حساسیت در محل تزریق از عوارض شایع و معمولاً موقت هستند. گاهی نیز برجستگی، سفتی، عدم تقارن یا گلولهشدن ماده تزریقی ایجاد میشود که ممکن است به درمان یا اصلاح توسط پزشک نیاز داشته باشد.
وی افزود: عفونت، التهاب دیررس، تشکیل ندول یا گرانولوم، واکنش حساسیتی، جابهجایی فیلر، تغییر رنگ پوست و ایجاد زخم از عوارض کمتر شایع هستند. در برخی موارد، التهاب ممکن است پس از عفونت، بیماری، واکسیناسیون یا اقدامات دندانپزشکی فعال شود.
این متخصص پوست، مو و زیبایی مهمترین عارضه فیلر را انسداد عروقی دانست و گفت: اگر فیلر بهطور تصادفی وارد رگ خونی شود، میتواند جریان خون بافت را مختل کند و باعث آسیب پوستی، نکروز و از بین رفتن بخشی از پوست شود. در موارد بسیار نادر، آسیب عروقی ممکن است به اختلال بینایی، نابینایی یا حتی سکته مغزی منجر شود.
احتمال این عارضه پایین است، اما چون میتواند شدید و ماندگار باشد، مهارت پزشک، شناخت دقیق آناتومی صورت و تشخیص سریع اهمیت بسیار زیادی دارد.
آیا همه افراد دچار عوارض میشوند؟
وی در پاسخ به این پرسش گفت: خیر؛ همه افراد دچار عارضه نمیشوند و بسیاری از عوارض، خفیف و موقت هستند. با این حال، نمیتوان احتمال عارضه را صفر دانست. میزان خطر به نوع ماده، کیفیت و اصالت محصول، محل تزریق، مقدار مصرف، تکنیک تزریق، وضعیت سلامت فرد و تجربه پزشک بستگی دارد.
دکتر خان زاده تأکید کرد: افزایش مقدار تزریق یا تکرار زودهنگام، الزاماً نتیجه بهتر ایجاد نمیکند. در برخی افراد، تزریق بیش از اندازه باعث مصنوعیشدن چهره، اختلال در تناسب صورت، سنگینی پلک یا لب، تغییر حالت طبیعی چهره و وابستگی روانی به اصلاح مداوم ظاهر میشود.
علائم هشدار پس از تزریق فیلر
این متخصص پوست، مو و زیبایی گفت: پس از تزریق فیلر، درد شدید یا غیرعادی، سفیدشدن یا لکهلکهشدن پوست، تغییر ناگهانی رنگ پوست، سردی ناحیه، تاول، اختلال دید، دوبینی، ضعف یا بیحسی ناگهانی صورت و اندامها، از علائم هشدار هستند و نباید منتظر ماند تا خودبهخود برطرف شوند.
وی افزود: در چنین شرایطی فرد باید بلافاصله با پزشک تزریقکننده یا مرکز درمانی تماس بگیرد و برای ارزیابی فوری مراجعه کند. بهویژه اختلالات بینایی یا علائم عصبی پس از تزریق فیلر یک وضعیت اورژانسی محسوب میشود.
پیش از تزریق چه نکاتی باید رعایت شود؟
دکتر خان زاده توصیه کرد: تزریق فقط در مطب یا مرکز درمانی مجاز و توسط پزشک دارای صلاحیت انجام شود. از تزریق در آرایشگاهها، منازل، مراکز غیرمجاز یا توسط افراد فاقد آموزش پزشکی خودداری شود. نام دقیق ماده، برند، کشور سازنده، تاریخ انقضا و شماره سری ساخت از پزشک پرسیده شود. فرد از تزریق مواد نامشخص، فیلرهای دائمی غیرمعتبر و سیلیکونهای تزریقی پرهیز کند.
وی افزود: تزریق فیلر با دستگاههای بدون سوزن یا روشهای تبلیغاتی فاقد پشتوانه علمی انجام نشود. سابقه بیماری، حساسیت، تبخال، تزریقهای قبلی و تمام داروهای مصرفی به پزشک اعلام شود. در صورت وجود عفونت، زخم، تبخال فعال یا التهاب در ناحیه، درمان تا بهبود کامل به تعویق بیفتد. از تصمیمگیری بر اساس تبلیغات، تخفیفهای غیرواقعی و تصاویر قبل و بعد در شبکههای اجتماعی خودداری شود. و فرد درباره موقتی یا دائمی بودن ماده، نیاز احتمالی به ترمیم و روش مدیریت عوارض احتمالی سؤال کند.
نظر دهید