دکتر اکبر خدابنده، متخصص ارتوپد و عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی با اشاره به علل شکستگی‌ها در سالمندان مواردی را در این باره مطرح و در گفت و گو با وبدا بیان کرد: ورود به سالمندی نیازمند دریافت مراقبت‌های ویژه است. پیش از آنکه شکستگی رخ دهد باید اقدامات پیشگیرانه انجام شود و در صورت بروز شکستگی نیز درمان مناسب و مراقبت‌های بعد از جراحی به‌گونه‌ای باشد که هم بار درمانی برای جامعه ایجاد نکند و هم ضامن سلامت بیمار باشد.

 

وی با بیان اینکه معمولاً استخوان‌ها از کودکی تا حدود ۲۰ سالگی بیشترین استحکام را دارند و این استحکام تا حدود ۴۰ تا ۴۵ سالگی تقریباً ثابت می‌ماند، افزود: پس از این سن و با تغییرات هورمونی، روند تحلیل استخوان آغاز می‌شود. شیب این تحلیل به شرایط فرد، میزان مراقبت‌ها، فعالیت بدنی و تغذیه بستگی دارد.

 

وی گفت: توصیه ما این است که افراد اگر می‌خواهند ورزش را شروع کنند، پیش از ۴۰ سالگی این کار را انجام دهند تا استخوان‌های محکم‌تری داشته باشند و ادامه ورزش در سال‌های بعد نیز به جلوگیری از تحلیل رفتن استخوان کمک می‌کند.

 

وی عنوان کرد: بهتر است افراد قبل از ورود به سالمندی ورزش را آغاز کنند، زیرا پس از سالمندی تراکم استخوان کاهش می‌یابد و فرد مستعد شکستگی می‌شود.

 

این متخصص ارتوپد با اشاره به شایع‌ترین شکستگی‌ها در سالمندان خاطرنشان کرد: در سالمندان شکستگی‌های اطراف حلقه لگنی، بالای استخوان ران، مچ دست و ستون فقرات بیشتر دیده می‌شود. پرعارضه‌ترین شکستگی‌ها مربوط به بالای استخوان ران و لگن است که از نظر شدت و عوارض بسیار مهم محسوب می‌شود. البته شکستگی مچ دست از نظر شیوع بیشتر است، اما بسیاری از بیماران ممکن است برای آن به بیمارستان مراجعه نکنند و به همین دلیل آمار مراجعه بیمارستانی آن کمتر ثبت می‌شود.

 

وی درباره مهم‌ترین راهکارهای پیشگیری از شکستگی گفت: در سالمندان دو علت شایع برای شکستگی وجود دارد. مهم‌ترین آن پوکی استخوان است، اما عامل مهم دیگر زمین خوردن و سقوط است.

 

رئیس بیمارستان امام علی(ع) بجنورد افزود: تحلیل عضلانی، مصرف برخی داروها، خواب‌آلودگی و گیجی، و همچنین بیماری‌های زمینه‌ای از مهم‌ترین دلایل زمین خوردن سالمندان به شمار می‌رود.

 

وی در پاسخ به این پرسش که چگونه می‌توان از بروز چنین اتفاقاتی جلوگیری کرد، گفت: مهم‌ترین اقدام تقویت عضلات و کاهش احتمال زمین خوردن است. سالمندانی که بیماری زمینه‌ای دارند باید توسط خانواده بیشتر مراقبت شوند. همچنین اگر فرد دارویی مصرف می‌کند باید توصیه‌های لازم درباره نحوه راه رفتن و ایستادن را دریافت کند. برخی داروها مانند گاباپنتین بهتر است شب‌ها مصرف شوند تا فرد در طول روز دچار گیجی نشود.

 

وی گفت: در شکستگی‌های لگن مهم‌ترین عارضه درد شدید است و بیمار به دلیل درد قادر به حرکت نیست. این بی‌حرکتی می‌تواند دو عارضه جدی ایجاد کند. یکی تشکیل لخته خون در اندام تحتانی و دیگری ایجاد زخم بستر که هر دو عارضه بسیار خطرناک هستند و بیمار و خانواده او را درگیر می‌کنند.

 

دکتر خدابنده افزود: اگر این بیماران درمان مناسب دریافت نکنند، ممکن است در مدت سه ماه جان خود را از دست بدهند. آمبولی ریه ناشی از لخته خون می‌تواند موجب مرگ بیمار شود. بنابراین در موارد شکستگی فمور لازم است بیمار حتماً تحت جراحی، از جمله تعویض مفصل، قرار گیرد.

 

وی درباره شیوع بیشتر شکستگی در زنان سالمند نیز گفت: افزایش سن به‌طور کلی خطر شکستگی را بیشتر می‌کند، اما این موضوع در زنان شایع‌تر است. زیرا پس از یائسگی به دلیل تغییرات هورمونی سرعت تخریب استخوان‌ها افزایش می‌یابد. در چنین شرایطی رعایت رژیم غذایی مناسب و انجام ورزش در پیشگیری از شکستگی‌های ناشی از پوکی استخوان اهمیت زیادی دارد.