نکاتی درباره تضاد واکنشهای روانی در بحرانها
دکتر سیده ریحانه رضوانی، مدیر گروه سلامت روان، اجتماعی و اعتیاد دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی گفت: یکی از رایجترین چالشهای زوجین یا افراد در شرایط بحرانی، تفاوت در نحوه واکنش به خطر است. جایی که ممکن است یکی از همسران به شدت نگران و گوشبهزنگ باشد، در حالی که دیگری خطر را انکار کند و آن را بیاهمیت بداند.
وی در گفتوگو با وبدا؛ با اشاره به اینکه در شرایط بحرانی مانند حوادث طبیعی، بیماریها، فشارهای اقتصادی یا تنشهای اجتماعی، واکنشهای روانی افراد متفاوت است، اظهار کرد: گاهی در یک خانواده مشاهده میشود که یکی از افراد مدام اخبار را پیگیری میکند، نگران سناریوهای مختلف است و سعی میکند برای بدترین شرایط آماده باشد. در مقابل، فرد دیگر با جملاتی مانند «چیزی نمیشود» یا «الکی بزرگش نکن» تلاش میکند موضوع را بیاهمیت جلوه دهد.
وی افزود: این دو نوع واکنش در واقع به دو مکانیسم دفاعی رایج در روان انسان برمیگردد. یکی «گوشبهزنگی یا حساسیت بیش از حد به خطر» و دیگری «انکار خطر». هر دو واکنش در اصل تلاش ذهن برای کاهش اضطراب و حفظ تعادل روانی است.
دکتر رضوانی توضیح داد: در واکنش گوشبهزنگ، فرد به طور مداوم نشانههای تهدید را بررسی میکند، اخبار را دنبال میکند و به دنبال راههایی برای آمادگی بیشتر است. در مقابل، در مکانیسم انکار، فرد برای محافظت از خود در برابر اضطراب، خطر را کوچک یا حتی نادیده میگیرد.
مدیر گروه سلامت روان، اجتماعی و اعتیاد دانشگاه علوم پزشکی استان با بیان اینکه تفاوت در تجربههای زندگی، ویژگیهای شخصیتی و سبکهای مقابله با استرس میتواند در شکلگیری این واکنشها نقش داشته باشد، تصریح کرد: مشکل زمانی ایجاد میشود که این تفاوتها به سوءبرداشت و تعارض در رابطه تبدیل شود. به طوری که فرد نگران، همسر خود را بیتفاوت بداند و فرد منکر خطر نیز شریک زندگیاش را بیش از حد مضطرب تلقی کند.
وی ادامه داد: در چنین شرایطی ممکن است گفتگوها به مشاجره تبدیل شود، احساس درک نشدن در هر دو طرف شکل بگیرد و به مرور زمان فشار روانی در خانواده افزایش یابد.
دکتر رضوانی با تأکید بر اهمیت گفتوگوی همدلانه در مدیریت این اختلافات گفت: بهتر است زوجین به جای سرزنش یکدیگر، احساسات خود را بیان کنند و بپذیرند که تفاوت در واکنشهای روانی طبیعی است.
وی افزود: تعیین زمان مشخص برای پیگیری اخبار، استفاده از منابع معتبر اطلاعاتی و تمرکز بر اقدامات عملی مشترک برای مدیریت بحران میتواند به کاهش تنش کمک کند.مدیر گروه سلامت روان، اجتماعی و اعتیاد دانشگاه همچنین توصیه کرد: تمرین مهارتهایی مانند گوش دادن فعال، مدیریت استرس و انجام تکنیکهای آرامسازی مانند تنفس عمیق میتواند به کاهش اضطراب و بهبود تعامل میان زوجین کمک کند.
به گفته دکتر رضوانی، درک این نکته که هر فرد به شیوه متفاوتی با استرس و خطر مواجه میشود، میتواند به زوجها کمک کند تا به جای تبدیل این تفاوتها به تعارض، از آن به عنوان فرصتی برای ایجاد تعادل در تصمیمگیریهای خانوادگی استفاده کنند.
نظر دهید