وی در گفت و گو با وبدا، درباره اختلال استرس پس از سانحه (Post-Traumatic Stress Disorder) اظهار کرد: این اختلال نوعی مشکل روانپزشکی است که در پی تجربه یا مشاهده یک حادثه بسیار استرس‌زا مانند تصادف‌های شدید، حوادث طبیعی، خشونت، جنگ، آزار جسمی یا جنسی و یا مشاهده آسیب جدی دیگران ایجاد می‌شود.

 

وی افزود: در این اختلال، ذهن و سیستم عصبی فرد همچنان در وضعیت «هشدار و خطر» باقی می‌ماند. به همین دلیل فرد ممکن است بارها حادثه را در قالب خاطرات ناخواسته، کابوس یا فلش‌بک تجربه کند و حتی مدت‌ها پس از پایان حادثه نیز احساس ناامنی و اضطراب داشته باشد.

 

این روانپزشک درباره نشانه‌های شایع این اختلال توضیح داد: افراد مبتلا به PTSD معمولا با علائمی مانند یادآوری مکرر حادثه، کابوس‌های شبانه، اجتناب از مکان‌ها یا موقعیت‌های یادآور حادثه، تحریک‌پذیری، اختلال خواب، گوش‌به‌زنگی مداوم و کاهش تمرکز مواجه می‌شوند که در صورت ادامه‌دار بودن می‌تواند زندگی فردی، خانوادگی و شغلی آنان را تحت تاثیر قرار دهد.

 

دکتر عبدالعلی‌زاده با اشاره به شیوع این اختلال گفت: مطالعات نشان می‌دهد حدود ۶ تا ۸ درصد افراد در طول زندگی ممکن است به نوعی PTSD را تجربه کنند. این اختلال در زنان تقریبا دو برابر مردان دیده می‌شود و در افرادی که تجربه مستقیم حوادث خشونت‌آمیز یا بلایای شدید داشته‌اند احتمال بروز آن بیشتر است.

 

وی در خصوص راه‌های کنترل و درمان این اختلال بیان کرد: نخستین گام، آگاهی و پذیرش مشکل است. مراجعه به روانپزشک یا روانشناس، دریافت درمان‌های روان‌درمانی مانند درمان شناختی ـ رفتاری متمرکز بر تروما یا روش‌هایی مانند EMDR و در برخی موارد استفاده از دارو می‌تواند به کاهش علائم کمک کند. همچنین داشتن حمایت اجتماعی، صحبت درباره تجربه‌های آسیب‌زا در محیط امن و بازگشت تدریجی به فعالیت‌های روزمره از عوامل مهم در بهبود بیماران است.

 

این متخصص اعصاب و روان با تاکید بر اهمیت نقش خانواده گفت: حمایت عاطفی خانواده و اطرافیان نقش بسیار مهمی در روند درمان دارد. برخورد قضاوت‌گرانه یا نادیده گرفتن احساسات فرد می‌تواند علائم را تشدید کند، در حالی که شنیدن بدون قضاوت، ایجاد حس امنیت و تشویق فرد به دریافت کمک تخصصی می‌تواند روند بهبودی را تسهیل کند.

 

وی درباره بروز PTSD در کودکان نیز توضیح داد: کودکان نیز ممکن است پس از تجربه یا مشاهده حوادث آسیب‌زا دچار این اختلال شوند، اما علائم در آنان گاهی متفاوت بروز می‌کند؛ برای مثال ممکن است به شکل ترس‌های شدید، شب‌ادراری، بازی‌های تکراری درباره حادثه، گوشه‌گیری یا افت تحصیلی ظاهر شود.

 

دکتر عبدالعلی‌زاده افزود: در چنین شرایطی نقش والدین بسیار حیاتی است. ایجاد محیطی امن و آرام، صحبت کردن با کودک درباره احساساتش، اطمینان دادن به او درباره امنیت فعلی و در صورت تداوم علائم، مراجعه به متخصص سلامت روان از مهم‌ترین اقداماتی است که والدین باید انجام دهند.

 

این روانپزشک دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی همچنین به برخی باورهای نادرست درباره این اختلال اشاره کرد و گفت: یکی از باورهای غلط این است که افراد مبتلا به PTSD «ضعیف» هستند یا باید بتوانند به‌تنهایی بر مشکل خود غلبه کنند. در حالی که این اختلال یک مشکل واقعی روانپزشکی مرتبط با عملکرد مغز و سیستم عصبی است و مانند بسیاری از بیماری‌های دیگر نیاز به درمان و حمایت تخصصی دارد.

 

وی تاکید کرد: تشخیص به‌موقع، حمایت خانواده و دسترسی به خدمات سلامت روان می‌تواند به افراد کمک کند تا با این تجربه دشوار کنار بیایند و کیفیت زندگی خود را دوباره به دست آورند.