وی در گفت و گو با وبدا، با تأکید بر اینکه سردرد در کودکان مسئله‌ای واقعی و قابل توجه است، گفت: در قدم اول باید بپذیریم کودک واقعاً ممکن است سردرد داشته باشد. تشخیص و توضیح ماهیت سردرد بستگی زیادی به سن دارد؛ به‌ویژه در کودکان زیر پنج سال، باید سردرد را جدی‌تر گرفت زیرا آن‌ها نمی‌توانند شدت و محل درد را به‌درستی بیان کنند.

 

وی افزود: همان طیف سردردهایی که در بزرگسالان دیده می‌شود، در کودکان نیز مشاهده می‌شود؛ از جمله سردردهای میگرنی، عصبی، خوشه‌ای و خنجری. اضطراب، استرس و خستگی همان‌گونه که در بالغین ایجاد سردرد می‌کند، در اطفال نیز تأثیر دارد.وی سردردها را به دو دسته کلی تقسیم و عنوان کرد: سردردهای اولیه: سردردهایی که بدون وجود بیماری زمینه‌ای مشخص ایجاد می‌شوند، مانند: میگرن (که در کودکان شایع است)، سردردهای تنشی یا عصبی، سردردهای خوشه‌ای که با درد چشم، احتقان و آبریزش بینی همراه هستند و سردردهای بسیار شدید و خنجری

 

دکتر شکری سردردها را به دو نوع اولیه و ثانویه تقسیم کرد و گفت:  سردردهای اولیه، مانند میگرن و سردردهای عصبی، بدون وجود بیماری زمینه‌ای ایجاد می‌شوند. سردردهای خوشه‌ای نیز ممکن است با درد چشم، احتقان و آبریزش بینی همراه باشند. اما سردردهای ثانویه، معمولاً به دنبال بیماری‌هایی مثل سرماخوردگی، سینوزیت، افزایش فشار داخل مغز، تومور یا خونریزی مغزی ایجاد می‌شوند.

 

 راه‌های پیشگیری از سردرد

این عضو هیئت علمی تأکید کرد: برای پیشگیری از سردرد، باید محرک‌ها را شناسایی کرد. بی‌نظمی خواب از عوامل مهم بروز سردرد است؛ به‌ویژه زمانی که کودک یک شب زود و شب بعد بسیار دیر می‌خوابد. بحران‌های زمان امتحان، خستگی، کم‌آبی بدن به‌علت بازی یا ورزش زیاد، و مصرف نامناسب آب نیز از علل رایج سردرد هستند. 

 

به گفته دکتر شکری، استفاده بیش از حد از تبلت، موبایل و تلویزیون یکی از معضلات امروزی است که می‌تواند به‌عنوان محرک سردرد در اطفال عمل کند. در سردردهای ثانویه نیز مصرف آب کافی و استراحت نقش موثری در کاهش درد دارند.

 

چه زمانی مسکن استفاده کنیم؟

وی گفت: مصرف مسکن در کودکان فقط زمانی توصیه می‌شود که علت مشخصی برای سردرد وجود داشته باشد، مانند سردرد ناشی از سرماخوردگی یا میگرن. زمینه وراثتی در سردردهای میگرنی بسیار مهم است و خانواده‌ها باید نسبت به سابقه خانوادگی توجه داشته باشند.

 

این فوق‌تخصص نورولوژی درباره علائم هشداردهنده سردرد گفت: سردردهایی که به‌صورت مکرر و در ساعات مختلف به‌ویژه صبح‌ها دیده می‌شوند، سردردهایی که با خوابیدن شدت می‌یابند، یا سردردی که کودک را از خواب بیدار می‌کند، همگی نیازمند بررسی فوری هستند. سردرد همراه با استفراغ صبحگاهی نشانه افزایش فشار مغز است و سردردهای شدید ناگهانی یا نقطه‌ای نیز بسیار اهمیت دارند.

 

وی تأکید کرد: سردردی که موجب گوشه‌گیری یا توقف بازی کودک شود، از نوع متوسط تا شدید محسوب می‌شود و نیازمند بررسی پزشکی است. همچنین سردرد هنگام خم شدن یا اجابت مزاج از علائم قابل‌توجه است.

 

دکتر شکری با اشاره به اهمیت بررسی‌های بالینی توضیح داد: افزایش فشار مغز ممکن است ناشی از عفونت، مصرف دارو، چاقی زیاد یا عوامل ویروسی و باکتریایی باشد. یکی از مهم‌ترین معاینات، بررسی ته چشم است تا افزایش فشار مغز رد شود. حدود ۱۰ درصد کودکان مراجعه‌کننده با سردرد، دارای علائم حیاتی و جدی هستند که نیاز به اقدام سریع پزشکی دارند.

 

این عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی افزود: اگر سردرد کودکان پس از سرماخوردگی ایجاد شود، نباید فوراً به سینوزیت نسبت داده شود. تشخیص نهایی فقط توسط پزشک امکان‌پذیر است.

 

وی گفت: درد کشیدن باعث می‌شود بخش‌هایی از مغز که با حافظه در ارتباط‌اند دچار تحلیل شوند و در آینده احتمال بروز آلزایمر افزایش یابد. بنابراین در کودکان، تحمل درد توصیه نمی‌شود و باید درد کنترل شود. نظریه تحمل درد یا جایگزینی آن با روش‌های غیردارویی به تنهایی، رد شده است.

 

وی به پدیده‌ای به نام «سردرد ناشی از مصرف بیش از حد مسکن» اشاره کرد و گفت: اگر فردی که میگرن دارد بیش از ۱۵ روز در ماه مسکن مصرف کند، خودِ مسکن می‌تواند باعث ایجاد سردرد شود. بنابراین مصرف مسکن نباید بی‌رویه و بیش از ۱۵ روز در ماه باشد. در این موارد باید برای درمان‌های پیشگیری‌کننده مراجعه شود.

 

دمنوش‌ها و داروهای گیاهی

دکتر شکری گفت: مصرف مایعات در هر نوع سردرد توصیه می‌شود. دمنوش‌های آرام‌بخش ممکن است کمک‌کننده باشند، اما درباره داروهای گیاهی باید احتیاط کرد، زیرا میزان ماده مؤثره آن‌ها مشخص نیست و نباید خودسرانه مصرف شوند.

 

وی افزود: برخی گیاهان مانند آویشن و کاکوتی ممکن است با داروهای مصرفی کودک تداخل داشته باشند. همچنین گیاهانی که انعقادپذیری خون را کاهش می‌دهند می‌توانند روی جنین اثر منفی داشته و باعث سقط شوند. بنابراین مصرف بی‌رویه و بدون آگاهی توصیه نمی‌شود و بهتر است از داروهای استاندارد استفاده شود.

 

نحوه صحیح مصرف استامینوفن

وی با اشاره به اینکه استامینوفن در صورت مصرف با دوز مناسب توصیه می‌شود، اما مصرف نادرست آن بسیار خطرناک است.گفت: دوز شربت استامینوفن: نصف وزن کودک (به میلی‌لیتر)، هر ۶ ساعت است و فقط یک نوبت می‌تواند با فاصله ۴ ساعت تکرار شود به طور مثال: کودک ۱۰ کیلویی، ۵ میلی‌لیتر هر ۶ ساعت. 

 

اگر با یک بار مصرف بهبود یافت، همان یک بار کافی است و نباید با فاصله‌های کوتاه (۱ تا ۲ ساعت) تکرار شود.

 

این استاد دانشگاه با بیان اینکه بروفن (از گروه NSAIDها) در میگرن داروی اولیه محسوب می‌شود، تاکید کرد: اما در کودک با معده خالی، در کودک دارای استفراغ  و در کودک با سابقه خونریزی معده نباید مصرف شود، مگر با نظر پزشک و با دوز کم و باید توجه کرد که فاصله مصرف این دارو ۶ تا ۸ ساعت است.

 

داروهای ممنوع در کودکان

وی گفت:  در اطفال، ترکیب آکسار و آسپرین نباید مصرف شود. این داروها در بیماری‌های ویروسی مانند آنفلوآنزا می‌توانند منجر به بروز سندرم خطرناک و کشنده ری (Reye’s Syndrome) شوند. بنابراین خانواده‌ها باید از مصرف داروهای حاوی آسپرین برای کودکان خودداری کنند.

 

او ادامه داد: شیاف دیکلوفناک نیز برای کودکان توصیه نمی‌شود، زیرا می‌تواند باعث عوارض گوارشی، خونریزی معده و اختلال کلیوی شود. در بیماری آبله‌مرغان، مصرف دیکلوفناک حتی می‌تواند خطر مرگ را در پی داشته باشد.

 

دکتر شکری تأکید کرد: در صورت استفراغ، استفاده از شیاف استامینوفن انتخاب مناسب‌تری است.

 

وی گفت: مسکن برای کودکان توصیه می‌شود، اما فقط با دوز مناسب و به‌مقدار محدود. برخی مادران برای جلوگیری از تشنج ناشی از تب، بی‌رویه از مسکن‌ها استفاده می‌کنند که اشتباه و خطرناک است. مصرف همزمان چند نوع مسکن نیز توصیه نمی‌شود، چون می‌تواند عوارض جدی به‌همراه داشته باشد.

 

دکتر شکری یادآوری کرد:کاهش بینایی به‌طور کلی باعث سردرد نمی‌شود، اما آستیگماتیسم ممکن است موجب سردرد در کودکان شود. بنابراین در صورت بروز چنین نشانه‌هایی، بررسی بینایی کودک ضروری است.