وی در گفت و گو با وبدا؛ با بیان اینکه کودکان نسبت به بزرگسالان آسیب‌پذیرتر هستند، گفت: بدن کودک هنوز به‌طور کامل توان تنظیم دما را ندارد و در شرایطی مانند گرمای شدید، کم‌آبی، شلوغی و فشار جسمی، خیلی سریع‌تر از بزرگسالان دچار مشکل می‌شود. به همین دلیل، حضور کودکان در تجمعات انبوه باید با دقت و احتیاط بسیار همراه باشد.

وی با اشاره به اینکه ازدحام جمعیت و ماندن طولانی در فضای گرم می‌تواند زمینه‌ساز بروز علائمی مانند بی‌قراری، ضعف، سرگیجه، تهوع، رنگ‌پریدگی، خواب‌آلودگی، افت سطح هوشیاری و حتی تشنج شود، افزود: گرمازدگی در کودکان موضوع ساده‌ای نیست و اگر به موقع تشخیص داده نشود، ممکن است به یک وضعیت اورژانسی جدی تبدیل شود.

این متخصص کودکان تأکید کرد: خانواده‌ها باید بدانند که همه کودکان برای حضور تجمعات انبوده، مناسب نیستند. نوزادان، کودکان زیر دو سال، کودکانی که سابقه تشنج یا صرع دارند، مبتلایان به بیماری‌های قلبی، ریوی، کلیوی و متابولیک، و همچنین کودکان دارای ضعف جسمی یا بیماری زمینه‌ای، در معرض خطر بیشتری هستند و بهتر است، حضورشان بسیار محدود، کوتاه و در محیطی کنترل‌شده باشد.

دکتر شکری تصریح کرد: کودکانی که توان بیان علائم خود را ندارند یا زود خسته می‌شوند، بیشتر در خطر هستند. بعضی والدین تصور می‌کنند اگر کودک همراهشان باشد و مشکلی پیش نیاید، خطری وجود ندارد، در حالی که در بسیاری از موارد، علائم گرمازدگی به‌تدریج و پنهانی بروز می‌کند و وقتی متوجه می‌شویم که وضعیت کودک از حد عادی گذشته است.

وی با بیان اینکه پیشگیری مهم‌ترین اصل در این شرایط است، گفت: اگر خانواده‌ای تصمیم دارد کودک را با خود به مراسم ببرد، باید قبل از حرکت برای این موضوع برنامه‌ریزی کند. همراه داشتن آب کافی، نوشیدنی مناسب، لباس نخی و سبک، کلاه لبه‌دار، دستمال مرطوب، وسیله خنک‌کننده و انتخاب محل استقرار مناسب از جمله نکات ضروری است.

 

او افزود: نباید منتظر ماند تا کودک خودش تشنگی را اعلام کند. کودکان، به‌ویژه در گرما و هنگام هیجان، ممکن است دیرتر از زمان واقعی دچار کم‌آبی شوند. بنابراین لازم است در فواصل منظم و پیش از احساس تشنگی، به کودک آب داده شود. نوشیدنی باید خنک باشد، اما خیلی سرد یا یخ‌زده نباشد.

به گفته این عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی، پوشش کودک نیز اهمیت زیادی دارد: لباس کودک باید روشن، گشاد، نخی و سبک باشد. لباس‌های تیره و ضخیم، گرما را بیشتر جذب می‌کنند و خطر بالا رفتن دمای بدن را افزایش می‌دهند. همچنین استفاده از کلاه مناسب برای محافظت در برابر آفتاب ضروری است.

وی ادامه داد: در تجمعات شلوغ، والدین باید از ایستادن طولانی‌مدت در بخش‌های متراکم خودداری کنند و تا حد امکان در مسیرهایی قرار بگیرند که امکان خروج سریع از جمعیت وجود داشته باشد. اگر کودک کوچک است، بهتر است او را در آغوش نگه دارند تا در فشار جمعیت آسیب نبیند. ازدحام زیاد، علاوه بر خطر گرمازدگی، می‌تواند موجب اضطراب، تنگی نفس، ترس و بی‌قراری در کودک شود.

دکتر شکری با تأکید بر توجه به علائم هشداردهنده گرمازدگی گفت: اگر کودک دچار بی‌حالی غیرعادی، خستگی شدید، سرگیجه، تهوع، استفراغ، سردرد، تند شدن تنفس، تعریق شدید یا برعکس پوست داغ و خشک شد، باید فوراً او را از محیط شلوغ خارج کرد و به جای خنک برد. این علائم می‌تواند هشدار آغاز گرمازدگی باشد و بی‌توجهی به آن خطرناک است.

وی درباره اقدام‌های فوری در چنین شرایطی توضیح داد: اولین کار، انتقال کودک به سایه یا محیط خنک است. سپس لباس‌های اضافی او را باز کنید، بدنش را با دستمال مرطوب و خنک آرام‌آرام خنک کنید و اگر هوشیار است، به او آب بدهید. هرگز نباید کودک را ناگهان در معرض آب بسیار سرد یا یخ قرار داد، چون این کار می‌تواند برای بدن او شوک ایجاد کند.

این متخصص کودکان افزود: اگر کودک هوشیاری ندارد، دچار گیجی شدید شده، استفراغ می‌کند یا علائمش رو به بدتر شدن است، باید فوراً با اورژانس ۱۱۵ تماس گرفته شود. در این شرایط، تأخیر در اقدام می‌تواند خطرساز باشد.

دکتر شکری همچنین درباره بروز تشنج در کودک در اثر گرما یا ضعف شدید بدن گفت: در صورت وقوع تشنج، والدین باید آرامش خود را حفظ کنند. کودک را به پهلو بخوابانند تا اگر ترشح یا استفراغ داشت، راه تنفسی‌اش بسته نشود. زیر سر او یک جسم نرم قرار دهند، لباس‌های دور گردن را شل کنند و وسایل خطرناک را از اطرافش دور کنند.

 

وی با تأکید بر اینکه در زمان تشنج نباید هیچ چیزی داخل دهان کودک قرار داده شود، گفت: یکی از اشتباهات رایج این است که اطرافیان برای جلوگیری از گاز گرفتن زبان، قاشق، انگشت یا هر وسیله دیگری را داخل دهان کودک می‌گذارند. این کار کاملاً اشتباه است و می‌تواند آسیب جدی ایجاد کند. همچنین نباید کودک را محکم نگه داشت یا حرکاتش را با زور متوقف کرد.

او ادامه داد: زمان شروع تشنج و مدت آن باید به خاطر سپرده یا یادداشت شود، چون این اطلاعات برای تیم درمانی بسیار مهم است. اگر تشنج بیش از چند دقیقه طول کشید، تکرار شد، یا کودک پس از آن به حالت عادی برنگشت، حتماً باید سریعاً از کمک اورژانس استفاده شود.

دکتر شکری در بخش دیگری از سخنان خود بر نقش پیشگیری خانواده‌ها تأکید کرد و گفت: والدین باید پیش از خروج از خانه شرایط کودک را ارزیابی کنند. اگر کودک شب قبل خوب نخوابیده، بیمار است، تب دارد، بی‌اشتهاست، مایعات کافی نخورده یا به‌طور کلی حال عمومی مناسبی ندارد، بهتر است در چنین مراسم شلوغی حضور پیدا نکند.

وی با اشاره به اینکه کودکان خردسال ممکن است در شلوغی مسیر، از والدین جدا شوند یا دچار استرس شوند، افزود: ازدحام، صدای بلند، گرما و خستگی برای کودک یک فشار چندجانبه ایجاد می‌کند. بنابراین اگر قرار است کودکی همراه خانواده باشد، باید یک نفر فقط مسئول مراقبت از او باشد و لحظه‌ای از وضعیتش غافل نشود.