وی در گفت و گو با وبدا؛ با اشاره به شیوع بالای تالاسمی در برخی مناطق کشور گفت: تالاسمی یک بیماری ارثی است و زمانی رخ می‌دهد که هر دو والد، ژن معیوب را به فرزند منتقل کنند. خوشبختانه این بیماری در حال حاضر یکی از قابل‌پیشگیری‌ترین اختلالات ژنتیکی است.

 

وی افزود: تالاسمی ماژور، نوع شدید بیماری، با کم‌خونی شدید، رنگ‌پریدگی، رشد کند، خستگی زودرس و بزرگی طحال و کبد بروز می‌کند و نیازمند تزریق خون منظم و مصرف داروهای دفع کننده آهن...یا شلاتور آهن است. اما تالاسمی مینور معمولاً بدون علامت بوده و فقط از طریق آزمایش تشخیص داده می‌شود.

 

به گفته دکتر دولت‌شاهی، پیشگیری از تالاسمی کاملاً وابسته به غربالگری پیش از ازدواج و قبل از بارداری است. وی تأکید کرد: زوجین باید پیش از ازدواج آزمایش غربالگری هموگلوبین انجام دهند. اگر هر دو نفر «تالاسمی مینور» باشند، احتمال تولد فرزند مبتلا به تالاسمی ماژور ۲۵ درصد است. در صورت هم‌خونی ژنتیکی، مشاوره با متخصص ژنتیک و استفاده از روش‌هایی مانند تشخیص پیش از تولد (PND) یا تشخیص ژنتیکی پیش از لانه‌گزینی (PGD) برای پیشگیری بسیار مهم است.

 

وی اضافه کرد: آگاهی، معرفی مشاوره ژنتیک به خانواده‌ها و جدی گرفتن نتایج آزمایش‌ها، مؤثرترین ابزار کنترل بیماری است. این استاد دانشگاه در ادامه توضیح داد: بیماران تالاسمی باید به‌طور منظم تزریق خون داشته باشند تا سطح هموگلوبین پایدار بماند. برای کنترل آهن اضافی بدن، مصرف داروهای کلات‌کننده آهن مصرف کنند، برای پیشگیری از عوارض بیماری باید مرتب پایش دقیق قلب، کبد، غدد و استخوان ها را انجام دهند.

 

وی خاطرنشان کرد: باید توجه کرد که تغذیه سالم، فعالیت بدنی مناسب و رعایت برنامه درمانی، کیفیت زندگی بیماران را به‌طور چشمگیری افزایش می‌دهد.

 

این فوق تخصص هماتولوژی برخی باورهای نادرست را چنین برشمرد و گفت: عموم فکر می کنند که تالاسمی مینور بیماری است، اما این وضعیت معمولاً بیماری محسوب نمی‌شود و فرد زندگی عادی دارد. همینطور باوری وجود دارد که اگر یکی از زوجین مینور باشد، بچه حتماً بیمار می‌شود؛ در حالیکه تنها زمانی خطر تولد فرزند بیمار وجود دارد که هر دو نفر مینور باشند.

 

وی در پاسخ به این سوال که آیا بیماری تالاسمی درمان قطعی دارد یا نه؟ گفت: اگرچه کنترل بیماری طولانی‌مدت است، اما پیوند مغز استخوان در برخی بیماران می‌تواند درمان‌کننده باشد.

 

این عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی همچنین به این سوال که آیا بیماران تالاسمی نمی‌توانند زندگی طبیعی داشته باشندنیز بدین گونه پاسخ داد که با درمان منظم و مراقبت صحیح، بیماران می‌توانند تحصیل، کار و زندگی اجتماعی فعال داشته باشند.

 

دکتر سعید دولت‌شاهی تأکید کرد: تالاسمی اگرچه بیماری جدی و طولانی‌مدت است، اما در عین حال کاملاً قابل کنترل و صد درصد قابل پیشگیری است. جامعه باید بداند که تنها با انجام یک آزمایش ساده، می‌توان از تولد یک کودک مبتلا جلوگیری کرد. آموزش، غربالگری و آگاهی، بهترین سلاح ما در برابر این بیماری هستند.