هشدار واحد نظارت بر فرآوردههای طبیعی درباره سم «فسفید آلومینیوم»
توصیه هایی مهم درباره قرص برنج
محمودیان، کارشناس واحد نظارت و ارزیابی فرآوردههای طبیعی، سنتی و مکمل معاونت غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی با هشدار جدی نسبت به خطرات جبرانناپذیر سم «فسفید آلومینیوم» معروف به قرص برنج، اعلام کرد: این ترکیب یک کالای قاچاق و ممنوعه است که عرضه آن در سمفروشیها، عطاریها و داروخانهها غیرقانونی بوده و مسمومیت با آن در اغلب موارد راه برگشتی ندارد و منجر به مرگ میشود.
وی در گفت و گو با وبدا؛ با کالبدشکافی علمی ماهیت این سم خطرناک اظهار کرد: قرص برنج یا فسفید آلومینیوم با فرمول مولکولی $AlP$، مادهای به رنگ خاکستری تیره یا بهصورت کریستالهای زرد است که در تماس با رطوبت هوا یا اسید معده، گازی بسیار سمی به نام فسفین آزاد میکند. این گاز بلافاصله پس از جذب در بدن، عملکرد حیاتی سلولها را مختل کرده و اندامهای داخلی را از کار میاندازد.
وی با اشاره به ممنوعیت قانونی این کالا افزود: قرص برنج بهدلیل وفور حوادث مرگبار، یک کالای ممنوعه و قاچاق محسوب میشود. فروش این سم در عطاریها، سمفروشیها و داروخانهها اکیداً ممنوع است و حتی تماس تصادفی با آن یا استنشاق گاز ناشی از آن در محیطهای بسته و بدون تهویه، خطرات جانی بسیار جدی به دنبال دارد.
کارشناس واحد نظارت و ارزیابی فرآوردههای طبیعی دانشگاه، شایعترین علائم بالینی مسمومیت با این سم را برشمرد و گفت: بیاشتهایی، سرگیجه، دوبینی، عدم تعادل، تنگی نفس، دردهای شدید شکمی، استفراغ، تعریق، افت شدید فشار خون و اختلال در ضربان قلب از نشانههای اولیه هستند که در موارد حاد به تشنج و «سندرم زجر تنفسی» منجر میشوند.
محمودیان تصریح کرد: میزان مرگومیر ناشی از مصرف قرص برنج بین ۸۰ تا ۱۰۰ درصد است. موارد معدودی که نجات یافتهاند مربوط به مسمومیتهای تنفسی (استنشاق گاز) بودهاند، اما متأسفانه مسمومیتهای گوارشی و بلعیدن این قرص تقریباً در تمامی موارد منجر به فوت میشود.وی درباره تجربه هولناک پس از مصرف این سم هشدار داد: مرگ در اثر قرص برنج یکی از دردناکترین مرگهاست. فرد مسموم تا آخرین لحظات هوشیار و بیدار است، اما با عطش شدید و سوزش درونی بسیار دردناکی دستوپنجه نرم میکند. این سم معمولاً ظرف مدت کوتاه سه تا چهار ساعت، جان فرد را میگیرد.
محمودیان با بیان اینکه اقشار آسیبپذیر بیش از دیگران در معرض خطر هستند، گفت: زنان باردار، کودکان، افراد مسن و مبتلایان به بیماریهای قلبی و ریوی، اصلیترین قربانیان سم فسفید آلومینیوم هستند. خانوادهها باید بدانند که حتی نگهداری این قرص در آشپزخانه، کمد یا میان برنج برای جلوگیری از حشرات، یک اشتباه مهلک است. چرا که گاز برخاسته از آن در محیط خانه میتواند جان اعضای خانواده را به خطر اندازد.
کارشناس معاونت غذا و داروی خراسان شمالی در خصوص اقدامات اضطراری هنگام مواجهه با مسمومیت تأکید کرد: در صورت مسمومیت اتفاقی یا تعمدی، مصدوم باید بدون فوت وقت به بیمارستان منتقل شود. نکته حیاتی این است که در این نوع مسمومیت به هیچ عنوان نباید فرد را وادار به استفراغ کرد و نباید به او آب یا هیچ مایعات دیگری خوراند. چرا که آب باعث واکنش شیمیایی شدیدتر و تولید گاز سمی بیشتر در معده میشود.
وی خاطرنشان کرد: در صورتی که مسمومیت بر اثر انتشار گاز در محیط رخ داده باشد، باید بلافاصله مصدوم را از محیط خارج کرده و به هوای آزاد منتقل کرد و سریعاً با مراکز درمانی تماس گرفت.
نظر دهید