عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی در برنامه ایران سلامت عنوان کرد:
سبک زندگی ناسالم، عامل مهم افزایش ابتلا به دیابت نوع دو
در راستای اجرای برنامه ملی «ایرانجان» در خراسان شمالی و با هدف معرفی ظرفیتهای علمی و تخصصی استان، دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی حضوری پررنگ در برنامههای سلامتمحور این رویداد دارد. نخستین برنامه سلامتمحور «ایرانجان» با عنوان «ایران سلامت» با حضور پزشکان و متخصصان دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی روی آنتن رفت و در نخستین قسمت، دکتر عاطفه گلحسنی، متخصص بیماریهای داخلی و عضو هیئت علمی این دانشگاه، بهعنوان مهمان برنامه، ضمن تشریح ابعاد مختلف بیماری دیابت، به پرسشهای مخاطبان از سراسر کشور پاسخ داد.
افزایش دیابت نوع ۲ در پی تغییر سبک زندگی
به گزارش وبدا؛ دکتر گلحسنی با اشاره به روند افزایشی شیوع دیابت گفت: در سالهای گذشته دیابت نوع یک بیشتر مورد توجه بود، اما امروزه دیابت نوع دو با سرعت بیشتری در حال گسترش است که یکی از دلایل مهم آن تغییر سبک زندگی، کمتحرکی، تغذیه نامناسب و مصرف غذاهای فرآوریشده، پرچرب و شیرین است.
وی افزود: در گذشته دیابت نوع دو بیشتر در سنین بالا مشاهده میشد، اما امروزه به دلیل تغییر الگوی زندگی، این بیماری در گروههای سنی مختلف و حتی کودکان و نوجوانان نیز دیده میشود.
نقش وراثت در ابتلا به دیابت چقدر است؟
این متخصص بیماریهای داخلی در پاسخ به پرسشی درباره نقش وراثت در ابتلا به دیابت اظهار کرد: اگرچه سابقه خانوادگی در ابتلا به دیابت اهمیت دارد، اما در دیابت نوع دو عوامل محیطی و سبک زندگی، از جمله اضافهوزن، کمتحرکی و تغذیه نامناسب، نقش بسیار مهمی دارند و نباید همهچیز را به وراثت نسبت داد.
وی با تأکید بر ضرورت غربالگری دیابت ادامه داد: تمام افراد بالای ۳۵ سال باید از نظر قند خون بررسی شوند. همچنین افراد دارای عوامل خطر، حتی در سنین پایینتر، باید تحت پایش قرار گیرند.
به گفته وی، اضافهوزن و چاقی، بهویژه شاخص توده بدنی بالاتر از ۲۳ در کنار سایر عوامل خطر، سابقه خانوادگی دیابت، چربی خون بالا، فشار خون بالا، HDL پایین، وجود نشانههای پوستی مقاومت به انسولین مانند تیرگی و ضخیمشدن مخملی پوست در نواحی چیندار بدن، مصرف کورتون، سابقه دیابت بارداری و برخی بیماریهای غدد از جمله مواردی هستند که ضرورت بررسی قند خون را افزایش میدهند.
دکتر گلحسنی خاطرنشان کرد: پرنوشی، پرادراری و کاهش وزن بدون علت مشخص نیز از علائمی هستند که باید احتمال ابتلا به دیابت را مطرح کنند. بنابراین افراد دارای این نشانهها، حتی اگر کمتر از ۳۵ سال داشته باشند، باید بررسی شوند.
اضافهوزن و سابقه خانوادگی؛ حتی بدون علامت باید غربالگری شوید
وی در پاسخ به پرسش یکی از مخاطبان که با وجود اضافهوزن و سابقه دیابت در پدر خود، علامتی از بیماری نداشت، گفت: بله، این فرد حتماً باید غربالگری شود. زیرا هدف از غربالگری، شناسایی بیماری پیش از بروز علائم و پیشگیری از پیشرفت آن است.
این عضو هیئت علمی دانشگاه تأکید کرد: تشخیص زودهنگام و اصلاح سبک زندگی، برنامه غذایی مناسب و افزایش فعالیت بدنی میتواند در پیشگیری از ابتلا به دیابت یا به تأخیر انداختن بروز آن مؤثر باشد. دیابت بیماری مهمی است که باید جدی گرفته شود، اما نباید از آن ترسید. بلکه باید با آگاهی و پیگیری بهموقع آن را مدیریت کرد.
دیابت فقط افزایش قند خون نیست؛ عوارض چندگانه در اندامهای بدن
دکتر گلحسنی با بیان اینکه دیابت تنها به افزایش قند خون محدود نمیشود، اظهار کرد: این بیماری میتواند به عروق بزرگ و کوچک و در نتیجه به اندامهای مختلف بدن آسیب برساند و عوارض قلبی، مغزی، کلیوی، چشمی و عصبی ایجاد کند.
وی افزود: درگیری عروق قلبی و مغزی میتواند زمینهساز سکتههای قلبی و مغزی شود و آسیب به عروق اندامهای تحتانی، در کنار کاهش حس و اختلال خونرسانی، خطر ایجاد زخمهای دیابتی و حتی قطع عضو را افزایش میدهد.
این متخصص بیماریهای داخلی با اشاره به عوارض چشمی و عصبی دیابت گفت: آبمروارید و آسیبهای بینایی، گزگز، سوزش و بیحسی اندامها از جمله عوارض این بیماری هستند. علائم عصبی ممکن است بهویژه در شب تشدید شوند.
وی ادامه داد: دیابت میتواند عروق ریز کلیه را نیز درگیر کند و موجب دفع آلبومین از طریق ادرار شود. همچنین احتمال ابتلا به عفونتهای پوستی و قارچی، عفونتهای سینوسی و گوش، عفونتهای مکرر ادراری و تناسلی در این بیماران بیشتر است.
دکتر گلحسنی به برخی عوارض کمتر شناختهشده دیابت نیز اشاره کرد و گفت: این بیماری میتواند با اختلالات شناختی، افسردگی و مشکلات گوارشی همراه باشد. کندشدن تخلیه معده، کاهش اشتها، اسهال و یبوست از جمله مشکلات گوارشی احتمالی در مبتلایان به دیابت است. افسردگی نیز موضوع مهمی است که گاهی کمتر مورد توجه قرار میگیرد و میتواند پذیرش و پیگیری درمان را تحت تأثیر قرار دهد.
مراقبت روزانه از پاها؛ راهکاری مهم برای پیشگیری از زخم دیابتی
وی با تأکید بر اهمیت مراقبت از پاها در بیماران دیابتی بیان کرد: به دلیل کاهش حس، اختلال خونرسانی و خشکی پوست، احتمال آسیبدیدگی پا در این بیماران بیشتر است و ممکن است فرد متوجه زخم یا آسیب ایجادشده نشود.
این عضو هیئت علمی دانشگاه توصیه کرد: بیماران دیابتی باید هر روز پاهای خود را شستوشو و بهدقت معاینه کنند، از آب ولرم برای شستوشو استفاده کنند و پس از آن، بهویژه فضای بین انگشتان پا را کاملاً خشک کنند. همچنین استفاده از کرم مرطوبکننده برای کف پا و قسمتهای خشک پوست ضروری است، اما نباید کرم بین انگشتان پا استفاده شود.
وی افزود: استفاده از دمپایی و کفش مناسب و محافظت از پاها در محیط خانه اهمیت دارد. همچنین بیماران باید از دستکاری زخمها و پینههای پا خودداری کنند و برای بررسی و درمان آنها به متخصصان و مراکز درمانی مراجعه کنند.
دکتر گلحسنی بر ضرورت آگاهیبخشی عمومی، تشخیص زودهنگام، غربالگری افراد در معرض خطر و اصلاح سبک زندگی بهعنوان مهمترین راهکارهای پیشگیری و کنترل دیابت تأکید کرد.
نظر دهید