عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی تشریح کرد:
علائم اوتیسم در کودکان
دکتر شیما شکری، فوقتخصص نورولوژی کودکان و عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی با بیان اینکه اختلال طیف اوتیسم یکی از شایعترین اختلالات رشدی در کودکان است، بر نقش مخرب استفاده از تلویزیون و تلفن همراه در تشدید علائم ارتباطی و رفتاری کودکان تأکید کرد.
وی در گفت و گو با وبدا؛ هشدار داد: کودکان زیر سه سال به هیچ عنوان نباید در معرض هیچگونه صفحه نمایش، نه تلویزیون، نه موبایل و نه تبلت، قرار بگیرند، زیرا این موضوع میتواند بر روند رشد گفتار، تعامل اجتماعی و ارتباط چشمی آنان اثرات شدید و منفی بر جای بگذارد.
وی با اشاره به اینکه امروزه بسیاری از کودکان به دلیل زندگی شهری، تکفرزندی و سپریکردن زمان زیاد با اسکرینها در معرض خطر تأخیرهای رشدی قرار میگیرند، افزود: آگاهی والدین از نشانههای اولیه این اختلال میتواند به تشخیص زودهنگام و شروع مداخلات درمانی مؤثر کمک کند.
وی توضیح داد: اختلال طیف اوتیسم (Autism Spectrum Disorder) نوعی اختلال عصبی–رشدی است که معمولاً در سالهای ابتدایی زندگی کودک بروز میکند و بر نحوه ارتباط، تعامل اجتماعی و الگوهای رفتاری او اثر میگذارد. این اختلال طیفی است؛ یعنی شدت و نوع علائم در کودکان مختلف میتواند کاملاً متفاوت باشد.
دکتر شکری با تأکید بر اهمیت شناخت زودهنگام علائم گفت: نخستین نشانهها معمولاً پیش از سه سالگی قابل مشاهده است و توجه والدین به رفتارها و نحوه ارتباط کودک میتواند در تشخیص سریع بسیار مؤثر باشد.
به گفته این فوقتخصص نورولوژی کودکان، پاسخ ندادن به نام، تماس چشمی کم، تأخیر در گفتار، کمعلاقگی به بازی با همسالان، انجام حرکات تکراری مانند تکاندادن دستها، حساسیت بیش از حد به نور یا صدا، علاقه شدید به انجام رفتارهای تکراری از مهمترین علائم اوتیسم هستند.برخی کودکان نیز ممکن است با اسباببازیها به شیوههای غیرمعمول بازی کنند یا تنها به بخشهای خاصی از آنها توجه نشان دهند.
وی درباره علت بروز این اختلال گفت: اگرچه علت دقیق اوتیسم هنوز مشخص نیست، اما پژوهشها نشان میدهد مجموعهای از عوامل ژنتیکی و محیطی در بروز آن نقش دارد.
دکتر شکری درباره روند تشخیص توضیح داد: تشخیص اوتیسم معمولاً بر اساس ارزیابی دقیق رشد و رفتار کودک توسط پزشک متخصص و تیمهای ارزیابی انجام میشود. در این ارزیابیها، مهارتهای ارتباطی، اجتماعی و رفتاری کودک به طور کامل بررسی میشود.
وی افزود: اگرچه اوتیسم درمان قطعی ندارد، اما مداخلات زودهنگام، از جمله گفتاردرمانی، کاردرمانی، آموزش مهارتهای اجتماعی و برنامههای آموزشی ویژه، میتواند به طور چشمگیری توانایی ارتباط و تعامل کودک را بهبود دهد.
وی نقش خانواده را در روند رشد کودک بسیار مهم دانست و گفت: والدین با ایجاد محیطی آرام و قابل پیشبینی، تقویت ارتباط کلامی، بازی و تشویق تعامل اجتماعی میتوانند نقشی مؤثر در پیشرفت کودک داشته باشند.
این فوقتخصص نورولوژی کودکان درباره نحوه برخورد با کودکان اوتیسم در زمان بروز رفتارهای شدید توضیح داد: حفظ آرامش والدین مهمترین اصل است. واکنشهای تند، فریاد یا تنبیه، شرایط کودک را بدتر میکند. کاهش محرکهای محیطی مانند صداهای بلند، انتقال کودک به محیطی آرام و استفاده از جملات ساده میتواند به مدیریت بحران کمک کند.
دکتر شکری با اشاره به برخی باورهای نادرست گفت: اوتیسم به معنای ناتوانی کامل ذهنی نیست و بسیاری از کودکان و افراد مبتلا استعدادهای قابل توجهی در زمینههایی مانند هنر، حافظه یا ریاضیات دارند. با آموزش و حمایت مناسب، بسیاری از آنان میتوانند مهارتهای لازم برای زندگی بهتر را به دست آورند.
وی توصیه کرد: اگر والدین نسبت به رشد ارتباطی یا رفتاری کودک خود نگرانی دارند، در اولین فرصت با پزشک متخصص مشورت کنند، زیرا تشخیص و مداخله زودهنگام نقشی حیاتی در آینده کودک دارد.
نظر دهید