وی در گفت و گو با وبدا، با بیان اینکه فیبروم رحم که در اصطلاح پزشکی «میوم» هم نامیده می‌شود، از رشد غیرطبیعی سلول‌های عضلانی دیواره رحم ایجاد می‌شود. افزود: این توده‌ها ممکن است بسیار کوچک باشند و هیچ علامتی ایجاد نکنند. اما گاهی هم رشد می‌کنند و باعث خونریزی‌های شدید قاعدگی، درد لگنی، احساس سنگینی در زیر شکم و حتی کم‌خونی می‌شوند.

 

این عضو هیئت علمی دانشگاه افزود: علت دقیق ایجاد فیبروم هنوز به‌طور کامل مشخص نیست، اما هورمون‌های زنانه به‌ویژه استروژن و پروژسترون، زمینه ژنتیکی و برخی عوامل سبک زندگی در ایجاد و رشد آن نقش دارند. به همین دلیل، فیبروم بیشتر در سنین باروری دیده می‌شود و معمولاً پس از یائسگی، به‌دلیل کاهش سطح هورمون‌ها، کوچک‌تر می‌شود.

 

 فیبروم در چه سنی بیشتر دیده می‌شود؟

استاد دانشکده پرستاری بجنورد گفت: فیبروم رحم بیشتر در زنان ۳۰ تا ۵۰ سال دیده می‌شود. به‌ویژه در سال‌های نزدیک به یائسگی. البته ممکن است زنان جوان‌تر نیز به آن مبتلا شوند و در بسیاری از موارد، فرد تنها هنگام انجام سونوگرافی یا معاینه‌های دوره‌ای از وجود فیبروم مطلع می‌شود.

 

وی ادامه داد: داشتن سابقه خانوادگی فیبروم، اضافه‌وزن و چاقی، شروع قاعدگی در سن پایین و برخی شرایط هورمونی می‌تواند احتمال بروز آن را افزایش دهد.

 

از کجا متوجه شویم فیبروم داریم؟

 عضو هیئت علمی دانشکده پرستاری بجنورد با تأکید بر اینکه همه فیبروم‌ها علامت‌دار نیستند، اظهار کرد: زنان باید هرگونه تغییر غیرعادی در عادت ماهانه خود را جدی بگیرند. خونریزی شدید یا طولانی، دفع لخته‌های خونی، درد و فشار در ناحیه لگن، بزرگ شدن یا برجستگی شکم، تکرر ادرار، یبوست، درد هنگام رابطه زناشویی و کمردرد از جمله نشانه‌هایی هستند که می‌توانند با فیبروم مرتبط باشند.

 

وی افزود: در مواردی که خونریزی قاعدگی شدید باشد، فرد ممکن است دچار خستگی، رنگ‌پریدگی، سرگیجه، تپش قلب یا ضعف شود که این علائم می‌تواند ناشی از کم‌خونی باشد. همچنین در برخی زنان، فیبروم به‌ویژه بر اساس محل قرار گرفتن آن در رحم، می‌تواند در باروری یا روند بارداری اثرگذار باشد.

 

تشخیص فیبروم چگونه انجام می‌شود؟

فخرآبادی با اشاره به اینکه تشخیص نهایی باید توسط پزشک انجام شود، گفت: سونوگرافی رحم و لگن، مهم‌ترین و رایج‌ترین روش تشخیص فیبروم است. پزشک با کمک سونوگرافی می‌تواند تعداد، اندازه و محل فیبروم را بررسی کند.

 

به گفته وی، در برخی شرایط و بر اساس نظر پزشک، ممکن است آزمایش خون برای بررسی کم‌خونی، سونوگرافی واژینال، تصویربرداری MRI یا روش‌هایی مانند هیستروسکوپی نیز انجام شود.

 

آیا فیبروم خطرناک یا سرطانی است؟

این عضو هیئت علمی تأکید کرد: فیبروم در اغلب موارد خوش‌خیم است و معمولاً به سرطان تبدیل نمی‌شود. با این حال، هرگونه خونریزی غیرطبیعی، درد مداوم یا رشد سریع شکم باید جدی گرفته شود و فرد نباید بدون بررسی پزشکی، همه علائم را به فیبروم نسبت دهد.

 

وی خاطرنشان کرد: فیبروم ممکن است به‌خودی‌خود خطرناک نباشد، اما خونریزی شدید و طولانی‌مدت می‌تواند کم‌خونی قابل‌توجه ایجاد کند و موجب کاهش توان جسمی، خستگی مداوم و اختلال در فعالیت‌های روزانه شود.

 

اگر فیبروم درمان نشود چه می‌شود؟

وی گفت: همه فیبروم‌ها نیاز به درمان فوری یا جراحی ندارند. اگر فیبروم کوچک باشد، علامتی نداشته باشد و در بررسی‌های دوره‌ای تغییری نکند، ممکن است پزشک تنها پیگیری منظم را توصیه کند. اما در مواردی که فیبروم باعث خونریزی شدید، کم‌خونی، درد، فشار روی مثانه و روده، تکرر ادرار، یبوست یا اختلال در باروری شود، نیاز به درمان جدی‌تر وجود دارد. نوع درمان نیز برای هر فرد متفاوت است و به سن، شدت علائم، اندازه و محل فیبروم، شرایط عمومی و برنامه فرد برای بارداری در آینده بستگی دارد. درمان فیبروم، از پیگیری ساده تا جراحی 

 

عضو هیئت علمی دانشکده پرستاری بجنورد بیان کرد: درمان می‌تواند از پیگیری دوره‌ای و مصرف دارو برای کنترل درد و خونریزی آغاز شود. در افرادی که خونریزی شدید دارند، درمان کم‌خونی و مصرف مکمل آهن با تجویز پزشک نیز اهمیت زیادی دارد.

 

 وی افزود: در موارد خاص، روش‌های کم‌تهاجمی یا جراحی برای برداشتن فیبروم انجام می‌شود. در زنانی که تمایل به بارداری دارند، معمولاً تلاش می‌شود در صورت نیاز، فقط فیبروم برداشته شود؛ اما در برخی موارد شدید و بنا بر تشخیص پزشک، ممکن است روش‌های درمانی دیگری مطرح شود.

 

وی هشدار داد: مصرف خودسرانه داروهای هورمونی، داروهای گیاهی یا مکمل‌هایی که با عنوان کوچک‌کننده فیبروم معرفی می‌شوند، توصیه نمی‌شود. زیرا ممکن است اثربخشی علمی نداشته باشند یا حتی روند درمان را دچار مشکل کنند.

 

 این عضو هیئت علمی گفت: ورزش به‌تنهایی فیبروم را درمان نمی‌کند، اما فعالیت بدنی منظم می‌تواند به حفظ وزن مناسب، کاهش استرس، بهبود خلق‌وخو و کنترل برخی علائم کمک کند. پیاده‌روی، شنا، دوچرخه‌سواری سبک و حرکات کششی، با توجه به وضعیت جسمی فرد، گزینه‌های مناسبی هستند.

 

وی افزود: اگر فرد دچار خونریزی شدید، ضعف، سرگیجه یا کم‌خونی باشد، باید شدت فعالیت ورزشی خود را با مشورت پزشک تنظیم کند.

 

به گفته وی، تغذیه سالم نیز در کنترل وزن و پیشگیری از تشدید کم‌خونی مؤثر است. زنانی که خونریزی قاعدگی شدید دارند، باید به دریافت منابع آهن مانند گوشت، مرغ، ماهی، حبوبات، عدس، سبزی‌های برگ سبز و مغزها توجه کنند. مصرف مواد غذایی حاوی ویتامین C مانند مرکبات، کیوی، گوجه‌فرنگی و فلفل دلمه‌ای نیز به جذب بهتر آهن کمک می‌کند.

 

وی تأکید کرد: هیچ ماده غذایی یا رژیم خاصی فیبروم را به‌طور قطعی از بین نمی‌برد؛ اما کاهش مصرف غذاهای فراوری‌شده، شیرینی‌ها، نوشیدنی‌های قندی و چربی‌های ناسالم و در مقابل، داشتن رژیم غذایی متعادل، در حفظ سلامت عمومی و کنترل وزن مؤثر است.

 

عضو هیئت علمی دانشکده پرستاری بجنورد خاطرنشان کرد: استرس علت قطعی فیبروم نیست، اما می‌تواند درد، خستگی، اختلال خواب و فشار روانی ناشی از علائم را بیشتر کند. خواب کافی، ورزش منظم، تمرین‌های تنفسی، اختصاص زمان به فعالیت‌های آرامش‌بخش و مراجعه به مشاور در صورت نیاز، می‌تواند در کنار درمان پزشکی به بهبود کیفیت زندگی کمک کند.

 

چه زمانی باید سریع‌تر به پزشک مراجعه کنیم؟

وی گفت: خونریزی بسیار شدید یا طولانی‌مدت، ضعف و سرگیجه شدید، تپش قلب، تنگی نفس، درد ناگهانی و شدید در ناحیه شکم یا لگن، خونریزی پس از یائسگی، بزرگ شدن سریع شکم و درد یا فشار مداوم لگنی، از علائمی هستند که نیاز به مراجعه سریع‌تر به پزشک دارند.