وی در گفت و گو با وبدا؛ افزود: در بدن افراد سالم، پس از ایجاد زخم یا آسیب، مجموعه‌ای از عوامل انعقادی فعال می‌شوند تا خونریزی بند بیاید، اما در بیماران مبتلا به هموفیلی این روند به‌درستی انجام نمی‌شود و در نتیجه خونریزی می‌تواند طولانی‌تر و گاهی خطرناک‌تر از حالت طبیعی باشد.

 

وی اظهار کرد: شایع‌ترین انواع این بیماری شامل هموفیلی A و هموفیلی B است که به‌ترتیب در اثر کمبود فاکتور ۸ و فاکتور ۹ انعقادی ایجاد می‌شود.

 

 به گفته وی، این بیماری در بیشتر موارد منشأ ژنتیکی دارد و از طریق ژنی که روی کروموزوم X قرار گرفته منتقل می‌شود. به همین دلیل هموفیلی بیشتر در مردان بروز پیدا می‌کند و زنان اغلب ناقل بیماری هستند، هرچند در برخی موارد زنان ناقل نیز ممکن است درجاتی از علائم خونریزی را تجربه کنند.

 

دکتر دولت‌شاهی با بیان اینکه در برخی بیماران سابقه خانوادگی مشخصی از این بیماری وجود ندارد، افزود: در بعضی موارد، هموفیلی به دلیل جهش جدید ژنتیکی ایجاد می‌شود.

 

وی ادامه داد: نوعی نادرتر از این اختلال نیز با عنوان هموفیلی اکتسابی شناخته می‌شود که در آن، سیستم ایمنی بدن علیه فاکتورهای انعقادی آنتی‌بادی تولید می‌کند و روند طبیعی انعقاد خون را مختل می‌سازد.

 

عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی درباره علائم این بیماری گفت: مهم‌ترین نشانه هموفیلی، خونریزی طولانی‌مدت یا غیرطبیعی است. به‌گونه‌ای که فرد ممکن است پس از یک ضربه خفیف، کشیدن دندان، جراحی، تزریق یا حتی بدون علت واضح، دچار خونریزی مکرر شود.

 

 وی افزود: کبودی‌های وسیع و مکرر، خونریزی از لثه و بینی، خونریزی طولانی پس از ختنه یا اقدامات دندان‌پزشکی و همچنین خونریزی داخل مفاصل، به‌ویژه در زانو، مچ پا و آرنج، از علائم مهم این بیماری است.

 

به گفته این فوق تخصص هماتولوژی وانکولوژی در دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی، خونریزی‌های مفصلی اگر به‌موقع درمان نشود، می‌تواند در درازمدت موجب تخریب مفصل، درد مزمن و محدودیت حرکتی شود.

 

وی تصریح کرد: هموفیلی عمدتاً پسران و مردان را درگیر می‌کند و در موارد شدید، بیماری از همان سال‌های نخست زندگی خود را نشان می‌دهد.

 

دکتر دولت‌شاهی افزود: در خانواده‌هایی که سابقه هموفیلی وجود دارد، توجه به علائم اولیه و بررسی دقیق نوزادان و کودکان از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است، زیرا تشخیص زودهنگام می‌تواند از بسیاری از عوارض جدی بعدی پیشگیری کند.

 

وی درباره امکان پیشگیری از این بیماری گفت: از آنجا که هموفیلی در اغلب موارد یک بیماری ارثی است، پیشگیری کامل از بروز آن به معنای حذف عامل ژنتیکی ممکن نیست، اما می‌توان با اقدامات علمی و هدفمند از بروز عوارض شدید و نیز انتقال ناخواسته بیماری در برخی خانواده‌ها پیشگیری کرد.

 

به گفته وی، مشاوره ژنتیک پیش از ازدواج یا بارداری در خانواده‌های دارای سابقه هموفیلی، شناسایی زنان ناقل، انجام بررسی‌های آزمایشگاهی در موارد ضروری و مراقبت از نوزادان در خانواده‌های در معرض خطر، از مهم‌ترین راهکارهای پیشگیرانه محسوب می‌شود.

 

این عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی ادامه داد: در بیمارانی که هموفیلی در آنان تشخیص داده شده است، پیشگیری از ضربه، آموزش خانواده برای شناسایی سریع خونریزی‌ها و پیگیری مستمر درمان، نقش بسیار مهمی در کاهش عوارض دارد.

 

وی با اشاره به پیشرفت‌های اخیر در درمان هموفیلی اظهار کرد: در سال‌های گذشته، درمان‌های نوین و امیدبخشی برای این بیماران توسعه یافته است. به گفته وی، استفاده از فاکتورهای انعقادی با نیمه‌عمر طولانی‌تر باعث شده دفعات تزریق کاهش یابد و کیفیت زندگی بیماران بهتر شود.

 

دکتر دولتشاهی افزود: داروهای جدید پیشگیرانه و برخی درمان‌های غیرجایگزین نیز در کنترل بهتر خونریزی‌ها نقش مؤثری داشته‌اند. عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی درباره تغذیه بیماران مبتلا به هموفیلی گفت: اگرچه رژیم غذایی خاصی که بتواند این بیماری را درمان کند وجود ندارد، اما تغذیه مناسب نقش بسیار مهمی در حفظ سلامت عمومی، استحکام استخوان‌ها، کنترل وزن و کاهش فشار بر مفاصل دارد.

 

 وی افزود: این بیماران باید از یک رژیم غذایی متعادل و سالم شامل میوه‌ها، سبزیجات، منابع پروتئینی مناسب، غلات کامل و مواد غذایی حاوی کلسیم و ویتامین D بهره‌مند شوند.

 

به گفته وی، در مواردی که فرد به دلیل خونریزی‌های مکرر دچار کم‌خونی شده باشد، دریافت آهن نیز با نظر پزشک اهمیت پیدا می‌کند.

 

وی تصریح کرد: یکی از نکات بسیار مهم برای بیماران هموفیلی، پیشگیری از اضافه‌وزن و چاقی است، زیرا افزایش وزن، فشار بیشتری به مفاصل وارد می‌کند و در افرادی که مستعد خونریزی مفصلی هستند، این مسئله می‌تواند مشکلات حرکتی را تشدید کند.

 

 دکتر دولت‌شاهی افزود: بیماران باید از مصرف خودسرانه داروها، مکمل‌ها و فرآورده‌های گیاهی پرهیز کنند، زیرا برخی از این ترکیبات ممکن است خطر خونریزی را افزایش دهند.

 

وی ادامه داد: به‌ویژه مصرف داروهایی مانند آسپیرین و بعضی داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی باید فقط با نظر پزشک انجام شود.

 

وی درباره سبک زندگی مناسب برای مبتلایان به هموفیلی گفت: این بیماران در صورت تشخیص به‌موقع، درمان منظم و رعایت اصول مراقبتی می‌توانند زندگی فعال و باکیفیتی داشته باشند.