چرا استرس امتحانات ایجاد می‌شود؟

وی در گفت و گو با وبدا، با بیان اینکه، استرس امتحان حاصل تعامل چند عامل روانی، خانوادگی و آموزشی است.توضیح داد: ترس از شکست، مقایسه شدن با دیگران، انتظارات بالای والدین، کمبود آمادگی درسی، تجربه‌های منفی قبلی و باورهای نادرست مثل فاجعه‌سازی از نمره، از مهم‌ترین دلایل ایجاد استرس امتحان هستند.

او عنوان کرد: مغز در شرایط استرس، امتحان را به‌عنوان «تهدید» تفسیر می‌کند و همین موضوع باعث فعال شدن واکنش‌های اضطرابی مانند تپش قلب، دل‌درد، لرزش دست و فراموشی می‌شود.

 

آیا استرس همیشه بد است؟

این کارشناس سلامت روان با رد نگاه صفر و صدی به استرس تأکید کرد: استرس در سطح خفیف تا متوسط نه‌تنها مضر نیست، بلکه می‌تواند باعث افزایش انگیزه، تمرکز و آمادگی ذهنی شود. مشکل از جایی شروع می‌شود که استرس شدید، طولانی‌مدت و خارج از کنترل باشد.

به گفته لنگری، هدف اصلی مدیریت استرس، حذف کامل آن نیست، بلکه تنظیم و هدایت آن است.

 

چطور استرس امتحان را کنترل و مدیریت کنیم؟

شهین لنگری راهکارهای مدیریت استرس را در سه سطح ذهنی، رفتاری و جسمی تشریح کرد و گفت: اولین قدم، اصلاح افکار منفی است. دانش‌آموز باید بداند که یک امتحان، تمام ارزش و آینده او را تعیین نمی‌کند.

 

او راهکارهای عملی زیر را پیشنهاد داد: برنامه‌ریزی واقع‌بینانه و پرهیز از مطالعه فشرده شب امتحان، تقسیم مطالب به بخش‌های کوچک و مرور تدریجی، تمرین تنفس عمیق و آرام‌سازی عضلانی پیش و حین امتحان، خواب کافی و تغذیه مناسب به‌ویژه پرهیز از مصرف زیاد کافئین، خودگویی مثبت مانند «من به اندازه کافی تلاش کرده‌ام» و پذیرش اضطراب به‌جای جنگیدن با آن.

 

اگر استرس خیلی شدید بود چه باید کرد؟

این کارشناس سلامت روان هشدار داد: اگر استرس به حدی برسد که باعث حملات پانیک، بی‌خوابی شدید، گریه‌های مکرر یا اجتناب از امتحان شود، حتماً نیاز به کمک تخصصی وجود دارد و نباید نادیده گرفته شود.

او مراجعه به مشاور مدرسه یا روانشناس را نشانه مسولیت پذیری و اگاهی در افراد عنوان کرد.

 

نقش والدین، حمایت یا فشار پنهان؟

شهین لنگری نقش والدین را «تعیین‌کننده» دانست و تصریح کرد: بسیاری از والدین ناخواسته با جملاتی مثل باید بهترین بشی یا آینده‌ات به این امتحان بستگی داره، استرس فرزندانشان را چند برابر می‌کنند.

به گفته او، والدین باید به تلاش فرزند، نه فقط نتیجه توجه کنند، از مقایسه با دیگران پرهیز کنند، فضای خانه را در ایام امتحانات آرام و امن نگه دارند و به فرزند اطمینان دهند که ارزش او مستقل از نمره است.

او خاطرنشان کرد:  مهم‌ترین پیام والدین باید این باشد که ما کنار تو هستیم، چه نمره عالی بگیری چه نگیری. همین پیام، بزرگ‌ترین عامل کاهش استرس امتحان است.