پیشگیری از ابتلا به دیابت با خودمراقبتی
دکتر محمدزمان درویش متخصص بیماریهای داخلی در دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی با تأکید بر اهمیت تشخیص زودهنگام پیشدیابت گفت: پیشدیابت مرحلهای بین سلامت کامل و دیابت نوع ۲ است که در آن قند خون فرد بالاتر از حد طبیعی است، اما هنوز به حدی نرسیده که بتوان آن را دیابت قطعی دانست. این مرحله بسیار حیاتی است، زیرا اگر در همین زمان اقدامات لازم انجام شود، میتوان از ابتلا به دیابت نوع ۲ جلوگیری کرد.
دکتر درویش در گفت و گو با وبدا؛ با اشاره به اینکه قند خون طبیعی در حالت ناشتا بین ۷۰ تا ۹۹ میلیگرم در دسیلیتر است، افزود:در صورتی که سطح قند خون ناشتا بین ۱۰۰ تا ۱۲۵ میلیگرم در دسیلیتر باشد، فرد در محدوده پیشدیابت قرار دارد. در این وضعیت، تغییر سبک زندگی میتواند روند پیشرفت بیماری را متوقف کرده و حتی آن را معکوس کند.
دکتر درویش با بیان اینکه پیشدیابت معمولاً بدون علامت است و بسیاری از مبتلایان از وجود آن آگاه نیستند، اظهار کرد: در اغلب موارد، فرد هیچ نشانه مشخصی ندارد، اما در برخی، ممکن است تیرگی پوست در نواحی گردن، زیر بغل یا کشاله ران مشاهده شود. با این حال، تنها راه قطعی تشخیص، انجام آزمایش قند خون ناشتا، تست تحمل گلوکز و هموگلوبین A1c است.
وی افزود: افرادی که دارای اضافه وزن، دور کمر بالا، سابقه خانوادگی دیابت نوع ۲، فشار خون یا چربی خون بالا هستند و یا فعالیت بدنی کمی دارند، در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به پیشدیابت و دیابت قرار دارند. همچنین زنانی که سابقه دیابت بارداری یا تولد نوزاد با وزن بالای ۴ کیلوگرم داشتهاند، باید حتماً بهصورت منظم غربالگری شوند.
این متخصص داخلی با تأکید بر اینکه پیشدیابت قابل درمان است، گفت: کاهش تنها ۵ تا ۷ درصد از وزن بدن، معادل حدود ۴ تا ۶ کیلوگرم در فرد ۹۰ کیلویی، میتواند قند خون را به میزان قابل توجهی بهبود دهد. علاوه بر این، انجام دستکم ۱۵۰ دقیقه فعالیت بدنی در هفته مانند پیادهروی سریع یا دوچرخهسواری، از مهمترین اقدامات پیشگیرانه است.
وی خاطرنشان کرد: رعایت رژیم غذایی سالم شامل مصرف سبزیجات، میوههای تازه، غلات کامل و پرهیز از نوشیدنیهای قندی، غذاهای چرب و فرآوریشده، نقش مهمی در کنترل قند خون دارد. همچنین کنترل فشار خون، کلسترول، ترک سیگار، خواب کافی و مدیریت استرس برای پیشگیری از دیابت نوع ۲ ضروری است.
دکتر درویش با اشاره به علائم احتمالی تبدیل پیشدیابت به دیابت نوع ۲ تصریح کرد: در صورتی که فرد دچار تشنگی و ادرار زیاد، خستگی، تاری دید، بیحسی یا گزگز دست و پا، یا زخمهایی شود که دیر التیام مییابند، باید سریعاً به پزشک مراجعه کند؛ زیرا این موارد میتواند نشانه آغاز دیابت نوع ۲ باشد.
وی افزود: پیشدیابت زنگ خطری جدی اما قابل درمان است. تشخیص زودهنگام و اصلاح سبک زندگی میتواند از ابتلا به دیابت نوع ۲ و عوارضی مانند بیماری قلبی، کلیوی و چشمی جلوگیری کند. هر فرد بالای ۴۵ سال یا دارای اضافه وزن باید حداقل هر سال آزمایش قند خون انجام دهد تا در صورت وجود مشکل، درمان در مراحل اولیه آغاز شود.